İhbar Tazminatı Şartları ve Gaziantep'teki Emsal Kararlar
İhbar süresi nedir? İhbar tazminatı kimlere ödenir? Gaziantep yerel mahkeme kararları ışığında inceleme.
Av. Samet Doğan Kanat
Gaziantep Barosu
İş sözleşmesini feshetmek isteyen tarafın (ister işçi istifa etsin, ister işveren işten çıkarsın), bunu İş Kanununda belirtilen süreler kadar önceden karşı tarafa yazılı olarak bildirmesi yasal bir zorunluluktur. Bu bildirim süresine riayet edilmemesi durumunda, süreye karşılık gelen ücretin karşı tarafa peşin ödenmesine İhbar Tazminatı denir. Gaziantep işçi avukatı olarak yürüttüğümüz dosyalarda kıdem tazminatından sonra en çok talep uyandıran hak ediş budur.
Kimler İhbar Tazminatı Alabilir veya Ödeyebilir?
İhbar tazminatının en çarpıcı özelliği “çift yönlü” olmasıdır. Sadece işçi değil, usulsüz istifa eden işçiye karşı işveren de ihbar tazminatı talep edebilir:
- İşveren işten çıkarırsa: İşçiyi derhal ve haklı/geçerli bir sebep olmadan (Örn: “Yarın gelme”) kovan işveren, işçiye ihbar süresi kadar tazminat ödemek zorundadır.
- İşçi istifa ederse: İşçi aniden “Ben ayrılıyorum” diyip ihbar süresine uymadan işi bırakırsa (haklı bir sebebi yoksa), işveren işçiden ihbar tazminatı talep edebilir.
Önemli Not: İş sözleşmesinin haklı nedenle derhal fesih hallerinde (Örn: İşçinin hırsızlık yapması veya işverenin maaşı ödemediği için işçinin istifa etmesi) haklı fesih yapan taraf ihbar süresine uymak zorunda değildir ve ihbar tazminatı mevzubahis olmaz.
İş Kanununa Göre İhbar Süreleri Ne Kadardır?
İş Hukuku 17. madde uyarınca işçinin aynı işte çalışma süresine (kıdemine) göre ihbar süreleri kademelendirilmiştir:
- 0 - 6 ay arası kıdemi olanlar: 2 Hafta (14 Gün)
- 6 ay - 1.5 yıl arası kıdemi olanlar: 4 Hafta (28 Gün)
- 1.5 yıl - 3 yıl arası kıdemi olanlar: 6 Hafta (42 Gün)
- 3 yıldan daha fazla kıdemi olanlar: 8 Hafta (56 Gün)
İhbar Tazminatından Hangi Vergiler Kesilir?
Kıdem tazminatının aksine ihbar tazminatında yasal kesintiler daha fazladır. Brüt üzerinden hesaplanan ihbar tazminatından hem Damga Vergisi (binde 7,59) hem de işçinin o an bulunduğu kümülatif vergi matrah dilimine göre (%15 ila %40 arası) Gelir Vergisi kesintisi yapılır.
Gaziantep’teki Emsal Kararlar Ne Diyor?
Gaziantep İş Mahkemelerindeki uyuşmazlıklarda işçilerin en çok düştüğü hata, ihbar süresini kullanırken günde 2 saat verilen “Yeni İş Arama İzni” hakkından haberdar olmamalarıdır. İşveren sizi işten çıkarıp “8 hafta boyunca ihbar süreni çalışacaksın” derse, her gün için size 2 saat iş arama izni vermek veya bu izinleri topluca kullandırtmak zorundadır. Aksi halde bu saatler size %100 zamlı mesai olarak ödenir.
Ayrıca, sözleşmede ihbar süresi kanundaki sürelerden (2-8 hafta) daha uzun belirlenebilir (Örn: Sözleşmede 12 haftadır denmişse bu geçerlidir), ancak yasal sürelerden daha az olamaz. İşçilik alacaklarınızda eksik hesaplama yapılmaması ve haklı nedenle fesih durumlarında stratejik hatalar yapmamak adına sürecin mutlaka uzman bir Gaziantep iş avukatı rehberliğinde yönetilmesi gerekmektedir.
Av. Samet Doğan Kanat
Tüm avukatlık hizmetlerinde profesyonel ve etkin çözüm.